SharePoint

Obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu

Data ostatniej modyfikacji: 2015-11-25 21:00 autor ostatniej modyfikacji: Konto systemowe

Działanie hałasu na narząd słuchu

Hałas to wszelkie niepożądane dźwięki, nieprzyjemne i uciążliwe w danych warunkach oraz dla danej osoby. Definicja hałasu odnosi go zatem do wszelkich dźwięków odczuwanych jako uciążliwe, nawet jeśli niosą one ze sobą jakieś informacje. Określenie 'hałas' obejmuje przy tym zarówno dźwięki bardzo głośne, mogące uszkadzać słuch, jak i cichsze, nie stanowiące zagrożenia dla narządu słuchu, które jednak przeszkadzają w wykonywaniu określonych zadań lub czynności. Podstawową miarą intensywności hałasu w środowisku pracy jest tzw. równoważny poziom ciśnienia akustycznego skorygowany charakterystyką częstotliwościową A (equivalent-continuous A-weighted sound pressure level), uśredniony za dzień lub tydzień pracy, nazywany również poziomem ekspozycji na hałas odniesionym do 8-godzinnego dnia pracy (LEX,8h) lub tygodnia (LEX,w), wyrażany w decybelach. Wielkość uszkodzenia słuchu po narażeniu na hałas zależy od współdziałania szeregu czynników, z których najważniejszymi są:

  • intensywność hałasu – im większa jest intensywność hałasu powyżej określonego, krytycznego poziomu dźwięku, tym większe może być uszkodzenie słuchu,
  • czas trwania narażenia – im dłuższa ekspozycja, tym większe jest uszkodzenie słuchu, 
  • charakter hałasu – ciągły, przerywany, impulsowy (szczególnie szkodliwy),
  • zakres częstotliwości hałasu – dźwięki o częstotliwościach niższych są mniej szkodliwe niż o częstotliwościach wysokich,
  • charakter ekspozycji – ostra czy przewlekła, warunki pomieszczenia pracy – zamknięte lub otwarte pole, 
  • czynniki indywidualne – takie jak zwiększona podatność na działanie hałasu (najprawdopodobniej uwarunkowana genetycznie), wiek, płeć, karnacja, palenie papierosów, stan zdrowia, przewlekłe choroby metaboliczne.

Praca w narażeniu na hałas

Praca w narażeniu na hałas powyżej wartości dopuszczalnych zaliczana jest, w zależności od poziomu ciśnienia akustycznego, do prac szczególnie szkodliwych  Działania mające na celu zmniejszenie narażenia na hałas na stanowisku pracy oraz minimalizowanie ryzyka zawodowego uszkodzenia słuchu obejmują:

  • ograniczenie ekspozycji metodami technicznymi i organizacyjno-administracyjnymi,
  • stosowanie indywidualnych ochronników słuchu,
  • profilaktykę medyczną.

Dyrektywa 2003/10/WE Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie minimalnych wymagań w zakresie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa dotyczących narażenia pracowników na ryzyko spowodowane czynnikami fizycznymi (hałasem) określa trzy graniczne wartości ekspozycji, przy których pracodawca zobowiązany jest podejmować odpowiednie działania.

Wartości te zostały określone w następujący sposób:

  1. Dolny próg działania – LEX,8h = 80 dB oraz pCpeak = 112 Pa (LCpeak = 135 dB w odniesieniu do 20 μPa).
  2. Górny próg działania – LEX,8h = 85 dB oraz pCpeak = 140 Pa (LCpeak = 137 dB w odniesieniu do 20 μPa).
  3. Graniczne wartości ekspozycji – LEX,8h = 87 dB oraz pCpeak = 200 Pa (LCpeak = 140 dB w odniesieniu do 20 μPa).

Po przekroczeniu górnego progu działania (LEX,8h = 85 dB), pracodawca ma obowiązek opracowania i wprowadzenia w życie kompleksowego programu ochrony słuchu, w tym ograniczania ekspozycji na hałas środkami technicznymi i/lub organizacyjnymi, zlecenie pracownikom obowiązkowego stosowania ochronników słuchu oraz wdrożenia profilaktyki medycznej. Możliwość stosowania ochronników słuchu powinni mieć również pracownicy, dla których ekspozycja na hałas przekracza dolne progi działania(LEX,8h = 80 dB). Zalecenia Dyrektywy Unijnej zostały wprowadzone w Polsce Rozporządzeniem Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 5 sierpnia 2005 roku

Obowiązujące w Polsce dopuszczalne wartości hałasu ze względu na ochronę słuchu podano w Tabeli 1. Odnoszą się one do ogółu zatrudnionych, z wyłączeniem kobiet ciężarnych i osób młodocianych. W odniesieniu do ww. grup ryzyka mają zastosowanie niższe wartości dopuszczalne, określone w oddzielnych przepisach (Tab. 2).

33.1.png 

Tab.1. Wartości dopuszczalne hałasu ze względu na ochronę słuchu – wartości najwyższych dopuszczalnych natężeń (NDN) hałasu.

3.3.2.png 

 Tab. 2. Wartości dopuszczalne hałasu w odniesieniu do kobiet ciężarnych i osób młodocianych.

 

Orzekanie o zawodowym uszkodzeniu słuchu

Zawodowe uszkodzenie słuchu definiowane jest jako: „Obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz" [3]. Powyższa definicja została zamieszczona w poz. 21. załącznika do aktualnie obowiązującego Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 (DzU z 2009 r. nr 105, poz. 869). Znaczenie poszczególnych określeń tej definicji przedstawione jest w tabeli 3.

3.3.3.png 

Tab. 3. Terminologia w definicji zawodowego uszkodzenia słuchu.

Ocena Średniej głębokości uszkodzenia słuchu – w zakresie kryterium rozpoznania choroby zawodowej.

Wylicz średnią arytmetyczna z progów słuchu dla przewodnictwa powietrznego uzyskanych w bieżącym badaniu audiometrii tonalnej dla częstotliwości 1;  2;  3 kHz.

3.3.4.png 

 

Wartość średniego progu słuchu /wyliczona w uchu lepiej słyszącym/ ≥ 45 dB. stanowi obecne kryterium średniej głębokości uszkodzenia słuchu rozpoznanie choroby zawodowej. W celu nie dopuszczenia do takiej głębokości uszkodzenia słuchu istnieje konieczność wdrożenia procedur profilaktycznych obejmujących szereg działań zapobiegających rozwojowi choroby zawodowej, w szczególnych uzasadnionych przypadkach łącznie z odsunięciem od pracy w hałasie.

Do rozpoznania choroby zawodowej konieczne są:

  1. Ocena ekspozycji na hałas za cały okres życia zawodowego, w aspekcie poziomu i długości ekspozycji mogących stwarzać ryzyko uszkodzenia słuchu.
  2. Ocena obrazu klinicznego niedosłuchu i jego głębokości.
  3. Stwierdzenie związku przyczynowo-skutkowego między narażeniem na hałas w miejscu pracy a zmianami chorobowymi.