SharePoint

Praca w narażeniu na nadmierny wysiłek głosowy

Data ostatniej modyfikacji: 2015-12-16 13:30 autor ostatniej modyfikacji: Bartłomiej Benc

Opis kryteriów orzekania o zdolności do pracy w narażeniu na nadmierny wysiłek głosowy

Wybierając zawód związany z pracą głosem należy mieć pełną świadomość, że narząd głosu będzie podstawowym narzędziem pracy. Zakres i sposób wykonywania takiej pracy  narzuca narządowi głosu  bardzo duże obciążenia i wymaga dobrej sprawności głosowej.   Brak odpowiednich predyspozycji zdrowotnych (zarówno zdrowia fizycznego, jak i psychicznego) do pracy w zawodach wymagających  nadmiernego wysiłku głosowego  prowadzić może nie tylko do szybkiego pogorszenia zdrowia osoby wykonującej pracę, ale także może przekładać się na zdrowie jednostek lub społeczności, na które ta osoba oddziałuje.

Z kolei określenie nadmierny wysiłek głosowy jest trudne do dokładnego zdefiniowania. Powinno być interpretowane jako duże obciążenie głosu (większe niż przeciętne obciążanie głosu w innych zawodach) w aspekcie codziennego wymiaru godzinowego pracy głosem. Dla celów medycyny pracy należy przyjąć, że jest to praca w pełnym wymiarze godzin w zawodach grupy I i II wg wykazu  awodów obciążających głos, opracowanego przez Unię Europejskich Foniatrów (tabela poniżej).

I grupa: wokalista / aktor 

II grupa: nauczyciel / tłumacz /trener/ pracownik call - center

III grupa: inne

Uwaga! Grupa II wymaga objęcia profilaktyką

Predyspozycje zdrowia fizycznego

Orzekanie o predyspozycjach zdrowia fizycznego do pracy w zawodach wymagających dużego wysiłku głosowego powinno polegać na ocenie wydolności i możliwości narządu głosu i mowy do podjęcia stawianych mu wymagań oraz na ocenie ogólnego stanu zdrowia, które może wpływać na pracę głosem. Ocenę narządu głosu może przeprowadzić foniatra, względnie przeszkolony w tym zakresie laryngolog, natomiast ocena ogólnego stanu zdrowia leży w gestii lekarza ogólnego / lekarza medycyny pracy.

Najważniejsze warunki zdrowotne/czynnościowe związane bezpośrednio z możliwościami prawidłowego tworzenia głosu i mowy:

  1. prawidłowo rozwinięty narząd głosu (nie mogą istnieć istotne dla czynności głosu anatomiczne wady rozwojowe)
  2. brak wad rozwojowych powodujących niewydolność oddechową
  3. skala głosu mieszcząca się w graniach normy dla głosu nieszkolonego
  4. utrwalony stereotyp prawidłowej artykulacji i dobrej dykcji
  5. prawidłowy słuch
  6. prawidłowa postawa ciała

Najistotniejsze przeciwwskazania do pracy obciążającej narząd głosu, wynikające z zaburzeń zdrowia fizycznego:

  1. wady rozwojowe krtani, wady wrodzone podniebienia,
  2. wady postawy
  3. porażenia nerwów krtaniowych wstecznych,
  4.  brodawczaki krtani,
  5. guzki głosowe o charakterze nawrotowym tzn. oporne na leczenie fonochirurgiczne i rehabilitację głosu,
  6. poważne zmiany zapalne dróg oddechowych szczególnie ze skłonnością do zmian zanikowych,
  7. ciężkie stany alergiczne układu oddechowego,
  8. inne  ciężkie choroby ogólne np. zaburzenia endokrynologiczne, choroba refluksowa

Predyspozycje zdrowia psychicznego

Oprócz aspektów zdrowia fizycznego, w zawodach wymagających pracy głosem, zwłaszcza w zawodzie pedagoga, kluczowe są także predyspozycje zdrowia psychicznego. W zawodach tych konieczna jest bowiem umiejętność nawiązywania kontaktu, otwartość na problemy innych oraz gotowość do szeroko rozumianej pomocy uczniom/wychowankom, co na pewno wymaga zaangażowania większego, niż w innych zawodach. Jak wykazują badania meta-analityczne nauczycieli, w związku z tak dużymi obciążeniami psychospołecznymi, narażeni są oni na szybkie wypalenie zawodowe. Dotyczy to w szczególności tych, którzy do swojej pracy podchodzą z pasją. Ocena odpowiednich predyspozycji psychicznych w zawodzie nauczyciela leży w kompetencji psychologa. Ich posiadanie ułatwia pracę głosem, zwiększa także odporność na stres.

Zasady przeprowadzania badania laryngologicznego w orzekaniu o zdolności do pracy wymagającej wysiłku głosowego:

  1. Wywiad - dotyczy środowiska pracy, z uwzględnieniem godzinowego obciążenia głosu dziennie i tygodniowo oraz liczby przepracowanych lat w zawodzie.
  2. Badanie laryngologiczne - w trakcie wykonywania rutynowego badania laryngologicznego nalezy  ocenić stan błony śluzowej gardła i krtani,    prawidłowość zwarcia fonacyjnego głośni oraz czy są widoczne zmiany organiczne  w krtani  (np. guzki, polip).  Należy zwrócić uwagę także na odchylenia od normy w innych narządach  powodujące zaburzenia emisji głosu; np. skrzywienie przegrody nosa lub krótkie podniebienie twarde, czy rozszczepy podśluzówkowe podniebienia miękkiego mogące zaburzać pracę rezonatorów.

Uwaga !

Ważnym elementem badania profilaktycznego, które jako metoda  skryningowa może być wykonywana w gabinecie lekarza medycyny pracy,  jest  kwestionariuszowe badanie Wskaźnika Niepełnosprawnosci Głosowej VHI (Voice Handicap Index).

Kwestionariusz VHI.pdf