SharePoint

Prace wymagające odpowiedniej do rodzaju pracy sprawności narządów zmysłu

Data ostatniej modyfikacji: 2015-12-21 08:32 autor ostatniej modyfikacji: Bartłomiej Benc

​Czynności zawodowe, które zostały zakwalifikowane do grupy prac wymagających odpowiedniej sprawności narządów zmysłu to między innymi:

  • kierowanie pojazdem samochodowym, podlegające Ustawie o transporcie drogowym oraz kierowanie tramwajem,
  • kierowanie pojazdem samochodowym, niepodlegające Ustawie o transporcie drogowym,
  • operatorzy wózków jezdniowych podnośnikowych z mechanicznym napędem podnoszenia (np. wózki widłowe),
  • obsługa urządzeń podnośnikowych z mechanizmem podnoszącym towary na wysokość do 1,6 metra (niskiego składowania, wózków paletowych),
  • operatorzy urządzeń podnośnikowych z mechanizmem podnoszącym towary na wysokość powyżej 1,6 metra, (układnic magazynowych, wysokiego składowania),
  • operatorzy podnośników, ramp hydraulicznych na wysokości > 1,6 metra, żurawi, dźwigów, suwnic,
  • operatorzy ciężkiego sprzętu drogowego, budowlanego, robót ziemnych (np. operatorzy koparek, spycharek, walców drogowych),
  • monitoring prac i urządzeń, dla którego wymagane są szczególne predyspozycje zdrowotne (np. prace przy obsłudze pulpitów sterowniczych, sygnalizatorów, w centrach kontroli),
  • praca na wysokości > 3m,
  • praca na wysokości ≤ 3m,
  • obsługa maszyn w ruchu i innych urządzeń grożących urazem,
  • obsługa maszyn w ruchu niegrożących urazem (z osłonami, zautomatyzowanych),
  • praca związana z posługiwaniem się bronią.

Spośród wyżej wymienionych czynności zawodowych, prace wymagające pełnej sprawności psychoruchowej, o której mowa w załączniku nr 1 do  Rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych dla celów przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz.U.1996.69.332 z późn. zm.) to:

  • kierowcy podlegający Ustawie o transporcie drogowym i osoby kierujące tramwajem,
  • osoby używające samochodu jako narzędzia pracy, niepodlegające ustawie o transporcie drogowym,
  • operatorzy wózków jezdniowych podnośnikowych z mechanicznym napędem podnoszenia (np. wózki widłowe),
  • operatorzy urządzeń podnośnikowych z mechanizmem podnoszącym towary na wysokość powyżej 1,6 metra, (układnic magazynowych, wysokiego składowania),
  • operatorzy podnośników, ramp hydraulicznych na wysokości > 1,6 metra, żurawi, dźwigów,
  • operatorzy ciężkiego sprzętu drogowego, budowlanego, robót ziemnych (np. operatorzy koparek, spycharek, walców drogowych),
  • pracownicy zatrudnieni przy monitoringu prac i urządzeń, dla którego wymagane są szczególne predyspozycje zdrowotne (np. prace przy obsłudze pulpitów sterowniczych, sygnalizatorów, w centrach kontroli).

Zakwalifikowanie konkretnego rodzaju czynności czy pracy wykonywanej na określonym stanowisku do pracy wymagającej pełnej sprawności psychoruchowej należy do kompetencji lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną i ustalane jest w oparciu o wiedzę medyczną, informacje podane przez pracodawcę w skierowaniu na badanie profilaktyczne oraz w razie wątpliwości uzupełnione wizytacją stanowiska pracy. Ponadto, zgodnie z przepisami prawa lekarz przeprowadzający badania profilaktyczne korzysta z zaleceń dotyczących postępowania lekarskiego w stosunku do pracowników poddanych określonym narażeniom, upowszechnianych przez instytuty badawcze w dziedzinie medycyny pracy, a w odniesieniu do osób zatrudnionych w transporcie kolejowym także przez Centrum Naukowe Medycyny Kolejowej.

Minimalne kryteria zdrowotne dotyczące narządu wzroku i słuchu zostały podzielone na 3 poziomy wymagań, które zostały przedstawione w tabeli nr 1. Tabela nr 2 określa natomiast wymagane standardy dla poszczególnych rodzajów prac.

Należy pamiętać, że omawiane kryteria, szczególnie te podlegające regulacjom prawnym (badania osób kierujących pojazdami silnikowymi lub osób posługujących się bronią), w przypadku zmiany odpowiednich przepisów również mogą ulec zmianie.

 Tabela 1. Poziomy wymagań dla narządu wzroku i słuchu

Oceniany parametr

1. poziom wymagań

2. poziom wymagań

3. poziom wymagań

Ostrość wzroku do dali (z korekcją lub bez)* 

0,8/0,5

przy patrzeniu razem 0,8

0,5/0,5

przy patrzeniu razem 0,5

0,5/0,3

przy patrzeniu razem 0,5

Ostrość przy jednooczności**

w zależności od wykonywanej pracy

0,8 (z korekcją lub bez)

0,5 (z korekcją lub bez)

0,5 (z korekcją lub bez)

Ostrość wzroku do bliży (z korekcją lub bez)*

D — 0,5/ 30 cm

D — 1,0/ 30 cm

 —

Widzenie przestrzenne

w zależności od wykonywanej pracy

Rozpoznawanie barw

w zależności od wykonywanej pracy

Pole widzenia

każdym okiem 80° od skroni i co najmniej 30° od nosa, góry i dołu

każdym okiem co najmniej  50° od skroni i 20° od nosa, góry i dołu

okiem lepiej widzącym  co najmniej 50° od skroni i 20° od nosa, góry i dołu

Widzenie zmierzchowe

Wrażliwość na olśnienie

badania przeprowadzane

tylko gdy jest to niezbędne

do wykonywanej pracy

Ostrość słuchu (w uchu gorzej słyszącym, bez aparatu słuchowego lub z nim)

szept — min. 5 metrów

szept — min. 3 metry

szept — min. 1 metr

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

* Jeśli powyższe wartości osiągane są po zastosowaniu korekcji — taka informacja powinna znaleźć się w zaświadczeniu lekarskim. W przypadku kierowania autem, do którego jest wymagane posiadanie kat. B, B1, B+E i T (2. poziom wymagań) dopuszczalna jest korekcja okularowa, soczewkami kontaktowymi,  wewnątrzgałkowymi,  pod warunkiem dobrej tolerancji i adaptacji do korekcji; dopuszczalna korekcja narządu wzroku — bez ograniczeń. W przypadku kierowania autem, do którego jest wymagane posiadanie kat. C, C1, D, D1, C+E, C1+E, D+E, D1+E lub w przypadku pozwolenia do kierowania tramwajem, instruktorów lub egzaminatorów, instruktorów techniki jazdy, kierowców pojazdów uprzywilejowanych i przewożących wartości pieniężne, osób podlegających Ustawie o transporcie drogowym (1. poziom wymagań) — dopuszczalna jest korekcja okularowa, soczewkami kontaktowymi,  wewnątrzgałkowymi,  pod warunkiem dobrej tolerancji i adaptacji do korekcji; dopuszczalna korekcja w granicach: ± 8,0 D

** W przypadku kierowania autem, do którego jest wymagane posiadanie kat. B, B1, B+E i T, przy jednooczności (rzeczywistej, praktycznej i czynnościowej) można orzec brak przeciwwskazań do kierowania pod następującymi warunkami: ostrość wzroku oka lepiej widzącego wynosi nie mniej niż 0,5 (bez lub z korekcją); od powstania jednooczności upłynęło co najmniej 12 miesięcy.

 

 Tabela 2. Minimalne kryteria dla narządu wzroku i słuchu w zależności od wykonywanej pracy*

Rodzaj pracy

Ostrość wzroku do dali

Ostrość wzroku do bliży

Widzenie przestrzenne

Rozpoznawanie barw

Pole widzenia

Widzenie zmierzchowe, wrażliwość na olśnienie

Ostrość słuchu

Kierowanie pojazdem samochodowym, podlegające Ustawie o transporcie drogowym i kierowanie tramwajem

1

wymagane

wymagane

(podstawowych)

¾ a

prawidłowe

¾ b

Kierowanie pojazdem samochodowym, niepodlegające Ustawie o transporcie drogowym c

2

¾ d

¾ e

niewymagana

Operatorzy wózków jezdniowych podnośnikowych z mechanicznym napędem podnoszenia (np. wózki widłowe)

1

wymagane

2

2

Obsługa urządzeń podnośnikowych z mechanizmem podnoszącym towary na wysokość do 1,6 m (niskiego składowania, wózków paletowych)

3

3

3/niewymagana

Operatorzy urządzeń podnośnikowych z mechanizmem podnoszącym towary na wysokość powyżej 1,6 m (układnic magazynowych, wysokiego składowania)

1

wymagane

2

2

Operatorzy podnośników, ramp hydraulicznych na wysokości > 1,6 m, żurawi, dźwigów

1

2

wymagane

1

2

Operatorzy sprzętu drogowego, budowlanego, robót ziemnych

2

wymagane

wymaganef

2

2

Monitoring prac wymagających szczególnej sprawności, np. przy obsłudze pulpitów sterowniczych, sygnalizatorów, w centrach kontroli

1

1

wymaganef

2g

1

Praca na wysokości > 3 m

1h

wymagane

2

2i

Praca na wysokości ≤ 3 m

3

3

3/niewymagane

Obsługa maszyn w ruchu i innych urządzeń grożących urazem

2

2

wymagane

wymagane f

2

2

Obsługa maszyn w ruchu, niegrożących urazem (z osłonami, zautomatyzowanych)

3

2

3

3

Praca związana z posługiwaniem się bronią

1

wymagane

wymagane

(podstawowych)

¾ j

prawidłowe

zmierzchowe

2i

 

* 1 — pierwszy poziom wymagań; 2 — drugi poziom wymagań; 3 — trzeci poziom wymagań; — wg tabeli 1.

a obuoczne pole widzenia powinno wynosić co najmniej 160°, a jego zakres powinien wynosić co najmniej 70° na lewo i na prawo oraz 30° w górę i w dół; w obrębie kąta 30° od punktu fiksacji nie powinny występować żadne ubytki pola widzenia (wymagane badanie pola widzenia – orientacyjne; w przypadku stwierdzenia jaskry lub zmian zwyrodnieniowych siatkówki wskazane wykonanie badania pola widzenia perymetrycznie)

b konieczne jest zachowanie możliwości swobodnego porozumiewania się na drodze słuchowej, co oznacza rozumienie mowy wymawianej szeptem z odległości nie mniejszej niż 1 metr w uchu lepiej słyszącym, w tym przy zastosowaniu aparatu słuchowego lub implantu słuchowego

c w stosunku do instruktorów, egzaminatorów kierowców, instruktorów techniki jazdy, kierowców pojazdów uprzywilejowanych i przewożących wartości pieniężne - dla narządu wzroku i słuchu obowiązują kryteria takie jak przy „kierowaniu pojazdem samochodowym, podlegającym Ustawie o transporcie drogowym"

d obuoczne pole widzenia powinno wynosić co najmniej 120°, a jego zakres powinien wynosić co najmniej 50° na lewo i na prawo oraz 20° w górę i w dół; w obrębie kąta 20° od punktu fiksacji nie powinny występować żadne ubytki pola widzenia (wymagane badanie pola widzenia – orientacyjne; w przypadku stwierdzenia jaskry lub zmian zwyrodnieniowych siatkówki wskazane wykonanie badania pola widzenia perymetrycznie)

e w przypadku kierowania po zmroku - konieczny jest prawidłowy wynik badania oceniającego widzenie zmierzchowe i zjawisko olśnienia

f gdy jest to niezbędne do bezpiecznej obsługi sprzętu lub zapewnienia bezpieczeństwa innych osób

g w przypadku jednooczności (rzeczywistej, praktycznej i czynnościowej) można orzec brak przeciwwskazań do pracy pod warunkiem że pole widzenia oka lepiej widzącego wynosi 80° od skroni i co najmniej 30° od nosa oraz w górę i w dół

h dopuszczalne stosowanie korekcji w goglach ochronnych, goglach ochronno-korekcyjnych lub soczewkami kontaktowymi, jeżeli nie ma przeciwwskazań do ich stosowania

i konieczne zachowanie symetrii słuchu (słyszenie kierunkowe), tj. słuch w każdym z uszu sklasyfikowany w tym samym poziomie wymagań.

j ocenione badaniem perymetrycznym - prawidłowe